مهندس محسن احمدی کار آفرین - کشاورزی و دیجیتال مارکتینگ 1404 |بیخز کردن مرغ | فرصت طلایی کارآفرینی در صنعت مرغداری
نویسنده: مهندس محسن احمدی کار آفرین و مشاور صنعتی مرغداری
صنعت مرغداری همواره یکی از بخشهای کلیدی کشاورزی و تأمین پروتئین حیوانی در ایران و جهان بوده است. در سالهای اخیر، فرآیند بیخز کردن مرغ به عنوان یک فرصت نوین در کارآفرینی صنعت مرغداری مورد توجه قرار گرفته است. این فرآیند که شامل حذف پرهای مرغ پس از کشتار با روشهای مکانیزه و صنعتی است، میتواند به صاحبان کسبوکار کمک کند تا سوددهی و ارزش افزوده خود را افزایش دهند.
چرا بیخز کردن مرغ اهمیت دارد؟
مزایای اقتصادی
- افزایش ارزش محصول: مرغ بدون پر آماده عرضه به بازار میشود و نیاز به فرآوری دستی کاهش مییابد.
- کاهش هزینه نیروی انسانی: دستگاههای صنعتی بیخز کن، پرگیری را سریع و با کیفیت انجام میدهند.
- افزایش ظرفیت تولید: با تجهیزات صنعتی، امکان پردازش هزاران قطعه مرغ در روز فراهم میشود.
مزایای بهداشتی و کیفیت
- پرکنی مکانیزه باعث کاهش آسیب به پوست مرغ و حفظ کیفیت گوشت میشود.
- رعایت استانداردهای بهداشتی و به حداقل رساندن تماس دست با گوشت، سلامت محصول را تضمین میکند.
مهندس محسن احمدی معتقد است: «بیخز کردن مرغ نه فقط یک فرآیند صنعتی، بلکه یک فرصت واقعی برای ایجاد کسبوکار پایدار و سودآور است.»
تجهیزات کلیدی برای بیخز کردن مرغ
برای راهاندازی یک مرغداری صنعتی یا واحد پردازش مرغ، تجهیزات زیر ضروری هستند:
1. اسکالدر صنعتی (Scalding Tank)
مرغهای تازه کشتار شده در آب گرم قرار میگیرند تا پرها به راحتی جدا شوند. دمای مناسب اسکالدر باعث حفظ کیفیت گوشت و تسهیل پرکنی میشود.
2. دستگاه بیخز کن (Plucking Machine)
دستگاه اصلی برای کندن پرها است. مدلهای صنعتی با دیسکهای لاستیکی چرخان قادر به پرکنی هزاران مرغ در ساعت هستند.
نکته: برای مرغداریهای 40 هزار قطعه، باید چند دستگاه یا یک خط صنعتی کامل استفاده شود.
3. نقاله و خط انتقال
برای جابجایی مرغها بین اسکالدر، بیخز کن و بخشهای پس از پرکنی استفاده میشود و سرعت تولید را افزایش میدهد.
4. سیستم شستشو و آبگیری
این سیستم پرهای ریز و ذرات باقیمانده را جدا میکند و مرغ را برای مراحل بعدی آماده میسازد.
5. میز احشاگیری و برش
پس از پرکنی، پرنده باید آماده بستهبندی و فروش شود. میزهای احشاگیری استاندارد، فرآیند آمادهسازی را تسهیل میکنند.
6. چیلر سردکن
برای کاهش دمای گوشت و جلوگیری از فساد، چیلرها مورد استفاده قرار میگیرند و ماندگاری محصول را افزایش میدهند.
فرصتهای کارآفرینی در بیخز کردن مرغ
ایجاد خط فرآوری صنعتی
راهاندازی یک واحد پردازش با ظرفیت بالا امکان پردازش چندین هزار مرغ در روز و عرضه به فروشگاهها، رستورانها و سوپرمارکتها را فراهم میکند.
کسبوکار خانگی نیمهصنعتی
مرغداریهای کوچک میتوانند با تجهیزات نیمهصنعتی، مرغهای محلی را پردازش و به بازار عرضه کنند.
ارائه خدمات بیخز کردن مرغ
افرادی که تجهیزات کامل ندارند، میتوانند با ارائه خدمات پرکنی صنعتی به مرغداریها، کسبوکار موفق ایجاد کنند.
استفاده از محصولات جانبی
پر مرغ جدا شده میتواند در تولید خوراک دام، صنایع نساجی و حتی صنایع شیمیایی مورد استفاده قرار گیرد، که خود یک فرصت اقتصادی جدید است.
مهارتها و نکات کلیدی برای موفقیت
مهندس محسن احمدی کار آفرین در حوزه کشاورزی و دیجیتال مارکتینگ توصیه میکند:
- شناخت بازار هدف و نیازهای مشتریان برای موفقیت الزامی است.
- انتخاب ظرفیت مناسب خط پرکنی با توجه به حجم تولید مرغداری.
- رعایت استانداردهای بهداشتی و کیفیت محصول.
- برنامهریزی مالی و بودجهبندی دقیق برای خرید تجهیزات و نگهداری آنها.
با رعایت این نکات، سرمایهگذاری در بیخز کردن مرغ میتواند به کسبوکار پایدار و سودآور تبدیل شود.
🐔 تجهیزات کلیدی برای بیخز کردن مرغ در مرغداری یا کشتارگاه کوچک/متوسط
🔹 1) دستگاه اسکالدر (Scalding Tank)
- وظیفه: مرغهای تازه کشتار شده را در آب گرم با دمای کنترلشده قرار میدهد تا پرها برای کندن آماده شوند.
- اهمیت: دمای صحیح باعث میشود پرها راحتتر و تمیزتر جدا شوند و کیفیت گوشت حفظ شود.
🔹 2) دستگاه بیخز کن (Defeathering / Plucking Machine)
این دستگاه اصلیترین تجهیز شماست.
در مدلهای صنعتی برای ظرفیت بالا، معمولاً دستگاههایی با ردیفهای متعدد «انگشتهای لاستیکی چرخنده» به کار میروند که پرها را بهصورت مکانیزه جدا میکنند.
انواع متداول:
- دستگاههای تونلی/خطی صنعتی: ظرفیت از 500 تا 1500 + قطعه در ساعت – مناسب مرغداریهای بزرگ
- دستگاههای سکّهای (Drum/Tub Plucker): معمولاً برای ظرفیتهای متوسطتر
ویژگیهایی که باید در انتخاب دستگاه در نظر بگیرید:
✔ بدنه و قسمتهای تماس با مرغ از استیل ضد زنگ (Stainless Steel) باشد
✔ قدرت موتور و ابعاد متناسب با حجم مورد انتظار
✔ سیستم جمعآوری پر و تمیزکاری آسان
✔ راندمان جداسازی پر بالا (>۹۸٪) و حداقل آسیب به پرنده
🧰 سایر تجهیزات مکمل در خط پرکنی
🔹 3) سیستم نقاله (Conveyor)
برای انتقال مرغها بین بخشهای مختلف خط (از اسکالدر تا بیخز کن و بعد از آن).
این سیستم سرعت خط را بالا برده و نیروی کار لازم را کاهش میدهد.
🔹 4) سیستم شستشو و آبگیری پس از پرکنی
- حذف باقیمانده پرها و ذرات با آب و برسهای چرخان
- دستگاه آبگیر برای کاهش آب قبل از بستهبندی یا مرحله بعدی
🔹 5) سکو یا میز کار/برش (Cut & Evisceration Table)
بعد از پرکنی، پرنده باید لاستیکگیری و احشای آن خارج شود تا آماده سردسازی، بستهبندی یا فروش گردد.
🔹 6) سیستم سردسازی (Chiller)
برای پایین آوردن دمای گوشت مرغ تا حد مناسب فاسد نشدن.
چیلرها معمولاً یا آب سردگردشی هستند یا سیستم هوایی بستگی به طراحی کارخانه دارند.
📊 نکات تخصصی برای مرغداریهای صنعتی 40 هزار قطعه
🔹 طراحی ظرفیت خط:
- یک دستگاه منفرد با ظرفیت 500–1000 مرغ/ساعت ممکن است برای 40 هزار قطعه در یک روز چند شیفت لازم داشته باشد. برای راندمان بالا بهتر است از چند خط موازی استفاده شود.
🔹 استانداردهای بهداشتی و ایمنی:
- انتخاب دستگاههایی با استانداردهای بهداشتی و مواد مناسب برای تماس با گوشت
- رعایت استانداردهای محلی و جهانی در بخشهای مربوط به پرکنی و پردازش گوشت مرغ
🔹 آموزش پرسنل:
- حتی با وجود تجهیزات صنعتی، آموزش کارگران در کار با ماشینآلات و بهداشت کاری بسیار مهم است.
📌 جمعبندی سریع تجهیزات بیخز کردن مرغ
| ردیف | تجهیز مورد نیاز | نقش اصلی |
| 1 | اسکالدر (Scalding Tank) | آمادهسازی مرغ برای پرکنی |
| 2 | دستگاه بیخز کن صنعتی | کندن خودکار پرها |
| 3 | نقاله انتقال | جابجایی سریع و پیوسته |
| 4 | شستشو و آبگیری | تمیز کردن کامل مرغها |
| 5 | میز احشا و برش | آمادهسازی بعد از پرکنی |
| 6 | سیستم سردسازی | کاهش دما قبل از بستهبندی |
ملزومات مرغداری صنعتی با ظرفیت 40 هزار قطعه مرغ در روز (2 شیفت کاری با میانگین 8–10 ساعت کار)
🧰 1) خط کامل پردازش مرغ (Poultry Processing Line) — اصلیترین بخش
این خط، مجموعهای از تجهیزات است که مرغ زنده پس از ورود به کشتارگاه تا خروج از مرحله پرکنی، احشاگیری، شستشو، سردسازی و بستهبندی را در یک مسیر انجام میدهد.
پیکربندی معمول برای 40 000 مرغ در روز:
✔️ الف) بخش آمادهسازی
- سیستم استان/خشکشویی ابتدایی (Live bird crate conveyor و bird washer)
- سیستم بیهوشی/کشتار (Electric stunning unit + Halal/Killing tray)
- حوض خونگیری (Bleeding trough)
✔️ ب) بخش پرکنی و پوستگیری
- اسکالدر (Scalding Tank): گرم کردن پوست مرغ برای راحتی کندن پرها
- دستگاه بیخز کن صنعتی (Plucker/Defeathering Machine): حذف پرها با انگشتهای لاستیکی/دیسکهای چرخان
- ظرفیت صنعتی: معمولاً سیستمهایی با 1000–5000 مرغ در ساعت (بر اساس تعداد بانک و اندازه دیسک)
✔️ ج) بخش پس از پرکنی
- شستشو و آبگیری ماشینها
- میز و خط احشاگیری و قطع عضو (Head puller, neck/foot cutter, evisceration conveyor)
- سیستم خنکسازی/چیلر (Chilling system)
- خط بستهبندی و توزین (اختیاری بر اساس نیاز توزیع)
📌 توجه: اگر فقط پردازش پرکنی مدنظر باشد (بدون احشاگیری و سردسازی)، حداقل باید شامل اسکالدر + بیخز کن با ظرفیت بالا + نقاله خروجی باشد. اما برای یک پروسه کامل و آماده فروش، همه مراحل بالا پیشنهاد میشود.
🛠️ 2) مشخصات فنی پیشنهادی برای تجهیزات
| تجهیز | ظرفیت مناسب | توضیح |
| اسکالدر صنعتی | 1200–3000 مرغ/ساعت | برای آمادهسازی پوست قبل از پرکنی |
| دستگاه بیخز کن صنعتی | ≥1500 مرغ/ساعت | با چند بانک دیسک و سیستم جمعکن پر |
| نقاله انتقال | متناسب با طول خط | انتقال مرغها قبل/بعد از پرکنی |
| خط آبشویی پس از پرکنی | — | برای جدا کردن پرهای ریز و ذرات باقیمانده |
| تجهیزات تکمیلی | — | میز کار، چیلر، بخش احشاگیری |
💰 3) برآورد هزینه حدودی (قیمتها به دلار)
نکته مهم: هزینه واقعی بستگی به کیفیت، اتوماسیون، برند، کشور سازنده، گارانتی و خدمات پس از فروش دارد. این محدودهها طبق دادههای بازار جهانی خلاصه شدهاند:
| نوع سیستم | حدود قیمت (دلار آمریکا) | توضیح |
| سیستم نیمهاتوماسیون متوسط (تا ~600 bph) | $30,000–$60,000 | مناسب پردازش متوسط |
| سیستم صنعتی متوسط – کامل (1000–2000 bph) | ~$80,000–$150,000+ | مناسب پردازش بالا مثل 40 هزار در روز |
| سیستم کاملاً اتوماتیک صنعتی (2000+ bph) | $200,000–$500,000+ | خط حرفهای با همه امکانات |
📌 برای ظرفیت 40 هزار مرغ در روز، حداقل باید دنبال سختافزار صنعتی با حدود 1000–2000 birds per hour یا بیشتر باشی تا بتوانی در دو شیفت به هدف برسی.
🧩 4) نکات حرفهای قبل از خرید
✅ مشخص کردن حجم روزانه دقیق و ساعتهای کاری
✅ فضای سالن و زیرساختهای utilities (برق 3 فاز، آب، تخلیه فاضلاب)
✅ گارانتی، قطعات یدکی و خدمات پس از فروش
✅ هماهنگی با مهندس بهداشت و مجوزهای بهداشتی کشور
✅ بررسی آموزش پرسنل و استانداردهای بهداشتی
قیمت تجهیزات پرکنی و خط پردازش مرغ برای مرغداری 40 هزار قطعه به صورت تقریبی به تومان (قیمت حدودی بازار و وارداتی):
1-) دستگاه پرکنی (بیخز کن) مرغ
این دستگاه مسئول جدا کردن پرهای مرغ پس از اسکالدر است.
💰 قیمت در ایران (ظرفیت پایین تا متوسط)
| مدل / نوع | توضیح | قیمت حدودی |
| پرکن مرغ صنعتی ساده | ظرفیت محدود (برای واحدهای کوچک) | ~35,000,000 تومان |
| پرکن صنعتی با گیربکس قوی | برای استفاده پرتعدادتر | ~40,000,000 تومان |
| پرکن با ظرفیت بالاتر | معمولا برای ظرفیت بالای نیمهصنعتی | ممکن است بیش از 50,000,000 تومان باشد (قیمت دقیق باید استعلام شود) |
توجه: این دستگاهها معمولاً ظرفیت محدود (~100–300 مرغ/ساعت) دارند و برای 40 هزار قطعه در روز باید چند دستگاه یا مدل صنعتیتر تهیه بشود.
2-) اسکالدر (Tanking / Scalding Tank)
این دستگاه آمادهسازی پوست مرغ قبل از پرکنی است — معمولاً در ایران تنها به صورت وارداتی یا سفارش ساخت موجود است.
💡 قیمت وارداتی (برای خطهای بالای 1000 مرغ/ساعت):
- خط کامل صنعتی وارداتی (شامل بخش اسکالدر، نقاله، پرکنی، احشاگیری و …) حدود 70,000 تا 80,000 دلار آمریکا برای ظرفیت ~500–10000 مرغ/ساعت است.
📌 تبدیل به تومان (تقریبی):
اگر 1 دلار را حدود 420,000 ریال = 42,000 تومان در نظر بگیریم:
- 70,000 دلار ≈ 2,940,000,000 تومان
- 80,000 دلار ≈ 3,360,000,000 تومان
این قیمت برای خط کامل صنعتی وارداتی است؛ فقط یک قطعه اسکالدر و پرکنی بهتنهایی ارزانتر خواهد بود اما برای ظرفیت بالا خط کامل لازم است.
3- نقاله انتقال و تجهیزات جانبی
برای ظرفیت بالا لازم است دستگاهها به صورت خطی به هم متصل شوند:
| تجهیز | قیمت تخمینی (ایران/واردات) |
| نقاله انتقال استیل | از ~50,000,000 تومان به بالا (بسته به طول خط و کیفیت) |
| میز احشاگیری و برش | از ~30,000,000 تومان به بالا |
| سیستم آبگیری/شستشو پس از پرکنی | ~50,000,000 تومان به بالا |
| چیلر سردکن (برای گوشت) | از ~200,000,000 تومان به بالا |
قیمت دقیق وابسته به ابعاد، استیل بودن، کیفیت اتوماسیون و برند است و باید از تأمینکنندگان رسمی استعلام شود.
4- جمعبندی کل هزینه (تقریبی)
برای پردازش ۴۰ هزار مرغ در روز (حدود ۱۰۰۰–۲۰۰۰ پرنده در ساعت در دو شیفت متوالی):
🔹 خط کامل وارداتی صنعتی (شامل اسکالدر + پرکنی + نقاله + احشاگیری + چیلر):
≈ 3,000,000,000 تا 5,000,000,000 تومان
(بسته به ظرفیت، سطح اتوماسیون، وارداتی یا ایرانی بودن)
🔹 خرید تجهیزات مجزا (ترکیبی) با چند دستگاه پرکنی + اسکالدر:
حداقل ≈ 1,000,000,000 تا 2,000,000,000 تومان
(بستگی دارد چند دستگاه صنعتی نیاز داری و ساخت داخل یا وارداتی باشد)
🧠 از دیدگاه مهندس محسن احمدی کار آفرین قبل از خرید
✔ برای ظرفیت 40 هزار مرغ در روز، چند دستگاه پرکنی صنعتی یا خط کامل صنعتی لازم است — دستگاههای کوچک خانگی/فروشگاهی کافی نیستند.
✔ قیمت دستگاههای وارداتی عمدتاً براساس دلار حساب میشود و با نوسان ارز در ایران تغییر قابل توجه دارد.
✔ علاوه بر خرید تجهیزات، هزینههای نصب، راهاندازی، آموزش نیروی کار و استانداردهای بهداشتی را هم باید حساب کنی.
1-) دستگاه پرکنی (بیخز کن) مرغ
این دستگاه مسئول جدا کردن پرهای مرغ پس از اسکالدر است.
💰 قیمت در ایران (ظرفیت پایین تا متوسط)
| مدل / نوع توضیح قیمت حدودی |
| پرکن مرغ صنعتی ساده ظرفیت محدود (برای واحدهای کوچک) ~35,000,000 تومان (دستگاه جوجه کشی مازند جوجه) |
| پرکن صنعتی با گیربکس قوی برای استفاده پرتعدادتر ~40,000,000 تومان (chicken-hatch.com) |
| پرکن با ظرفیت بالاتر معمولا برای ظرفیت بالای نیمهصنعتی ممکن است بیش از 50,000,000 تومان باشد (قیمت دقیق باید استعلام شود) |
توجه: این دستگاهها معمولاً ظرفیت محدود (~100–300 مرغ/ساعت) دارند و برای 40 هزار قطعه در روز باید چند دستگاه یا مدل صنعتیتر تهیه بشود. (SmartBuy)
2-) اسکالدر (Tanking / Scalding Tank)
این دستگاه آمادهسازی پوست مرغ قبل از پرکنی است — معمولاً در ایران تنها به صورت وارداتی یا سفارش ساخت موجود است.
💡 قیمت وارداتی (برای خطهای بالای 1000 مرغ/ساعت):
- خط کامل صنعتی وارداتی (شامل بخش اسکالدر، نقاله، پرکنی، احشاگیری و …) حدود 70,000 تا 80,000 دلار آمریکا برای ظرفیت ~500–10000 مرغ/ساعت است. (Nanjing Changxun Machinery Co., LTD.)
📌 تبدیل به تومان (تقریبی):
اگر 1 دلار را حدود 420,000 ریال = 42,000 تومان در نظر بگیریم: (Wise)
- 70,000 دلار ≈ 2,940,000,000 تومان
- 80,000 دلار ≈ 3,360,000,000 تومان
این قیمت برای خط کامل صنعتی وارداتی است؛ فقط یک قطعه اسکالدر و پرکنی بهتنهایی ارزانتر خواهد بود اما برای ظرفیت بالا خط کامل لازم است.
3- نقاله انتقال و تجهیزات جانبی
برای ظرفیت بالا لازم است دستگاهها به صورت خطی به هم متصل شوند:
| تجهیز | قیمت تخمینی (ایران/واردات) |
| نقاله انتقال استیل | از ~50,000,000 تومان به بالا (بسته به طول خط و کیفیت) |
| میز احشاگیری و برش | از ~30,000,000 تومان به بالا |
| سیستم آبگیری/شستشو پس از پرکنی | ~50,000,000 تومان به بالا |
| چیلر سردکن (برای گوشت) | از ~200,000,000 تومان به بالا |
قیمت دقیق وابسته به ابعاد، استیل بودن، کیفیت اتوماسیون و برند است و باید از تأمینکنندگان رسمی استعلام شود.
4-) جمعبندی کل هزینه (تقریبی)
برای پردازش ۴۰ هزار مرغ در روز (حدود ۱۰۰۰–۲۰۰۰ پرنده در ساعت در دو شیفت متوالی):
🔹 خط کامل وارداتی صنعتی (شامل اسکالدر + پرکنی + نقاله + احشاگیری + چیلر):
≈ 3,000,000,000 تا 5,000,000,000 تومان
(بسته به ظرفیت، سطح اتوماسیون، وارداتی یا ایرانی بودن) (SmartBuy)
🔹 خرید تجهیزات مجزا (ترکیبی) با چند دستگاه پرکنی + اسکالدر:
حداقل ≈ 1,000,000,000 تا 2,000,000,000 تومان
(بستگی دارد چند دستگاه صنعتی نیاز داری و ساخت داخل یا وارداتی باشد)
🧠 نکات مهم قبل از خرید
✔ برای ظرفیت 40 هزار مرغ در روز، چند دستگاه پرکنی صنعتی یا خط کامل صنعتی لازم است — دستگاههای کوچک خانگی/فروشگاهی کافی نیستند. (SmartBuy)
✔ قیمت دستگاههای وارداتی عمدتاً براساس دلار حساب میشود و با نوسان ارز در ایران تغییر قابل توجه دارد. (Wise)
✔ علاوه بر خرید تجهیزات، هزینههای نصب، راهاندازی، آموزش نیروی کار و استانداردهای بهداشتی را هم باید حساب کنی.
نتیجهگیری
بیخز کردن مرغ، فرآیندی صنعتی است که علاوه بر ایجاد محصول مرغ آماده مصرف، یک فرصت واقعی کارآفرینی در صنعت مرغداری محسوب میشود. تجهیز مرغداریها به دستگاههای با کیفیت، رعایت بهداشت و استانداردها، و برنامهریزی مناسب میتواند به تولید محصول با کیفیت، کاهش هزینهها و افزایش درآمد کمک کند.
به گفته مهندس محسن احمدی: «هر کارآفرین علاقهمند به حوزه مرغداری که به دنبال افزایش سود و توسعه کسبوکار است، باید بیخز کردن مرغ را به عنوان نقطه شروع مدنظر قرار دهد.»
برای یک مرغداری صنعتی با ظرفیت 40 هزار قطعه که قصد دارد پرگیری (بیخز کردن) مرغها بهصورت مکانیزه و با کیفیت بالا انجام شود، باید تجهیزات و ماشینآلات مخصوص خط پردازش پرنده پس از کشتار تهیه شود. این تجهیزات مخصوص سالن پرورش نیستند بلکه برای واحد کشتار و پرکنی یا واحد فرآوری گوشت مرغ به کار میروند – در مرغداریهای بزرگ معمولاً این بخش جدا از سالن پرورش طراحی و نصب میشود.